規則 — quy tắc

Luật chơi cờ tướng

Cờ tướng (象棋) chơi trên bàn 9 đường dọc × 10 đường ngang, hai bên Đỏ và Đen mỗi bên 16 quân. Mục tiêu: chiếu bí Tướng đối phương.

bàn cờ & cách xếp quân

Bàn cờ

Bàn cờ gồm giao điểm của 9 đường dọc và 10 đường ngang (quân đứng trên giao điểm, không phải trong ô — khác với cờ vua). Ở giữa bàn là khoảng trống gọi là sông (楚河 漢界 — Sở Hà Hán Giới), chia bàn cờ thành hai nửa. Mỗi bên có một cung — ô vuông 3×3 ở hàng cuối, nơi Tướng và Sĩ bị giới hạn di chuyển.

Đội hình mỗi bên (16 quân)

1 Tướng · 2 Sĩ · 2 Tượng · 2 Mã · 2 Xe · 2 Pháo · 5 Tốt

Đỏ đi trước. Hai bên luân phiên mỗi lượt một nước.

cách đi từng quân

Tướng / Soái (將 / 帥)

Đi 1 bước ngang hoặc dọc, chỉ trong phạm vi cung. Hai Tướng không được đứng đối mặt trực tiếp trên cùng một đường dọc nếu không có quân nào ở giữa — luật "lộ mặt tướng".

phạm vi: cung 3×3

Sĩ (士 / 仕)

Đi 1 bước chéo, chỉ trong cung. Luôn bảo vệ sát Tướng.

phạm vi: cung 3×3, đường chéo

Tượng (象 / 相)

Đi đúng 2 bước chéo (hình chữ "điền"), không được qua sông, và bị chặn nếu có quân ở giữa đường đi ("cản mắt tượng").

không qua sông · có thể bị cản

Mã (馬)

Đi hình chữ L giống Mã cờ vua, nhưng bị chặn nếu có quân ngay cạnh chân đi ("cản chân mã").

có thể bị cản chân

Xe (車 / 俥)

Đi ngang hoặc dọc bao xa tùy thích, chỉ dừng lại khi gặp quân khác. Là quân mạnh nhất bàn cờ.

mạnh nhất bàn cờ

Pháo (炮 / 砲)

Di chuyển như Xe khi không ăn quân, nhưng khi ăn quân phải nhảy qua đúng một quân bất kỳ (gọi là "ngòi") rồi mới ăn quân phía sau.

ăn quân cần đúng 1 ngòi

Tốt / Binh (卒 / 兵)

Trước khi qua sông chỉ được đi thẳng 1 bước. Sau khi qua sông có thể đi thẳng hoặc ngang, không bao giờ đi lùi.

qua sông mới đi ngang được
luật đặc biệt & kết thúc ván

Khi một quân có thể ăn Tướng đối phương ở nước tiếp theo, đó là chiếu tướng. Bên bị chiếu bắt buộc phải đi một nước để thoát chiếu. Nếu không còn nước nào để thoát, đó là chiếu bí và ván cờ kết thúc — bên chiếu bí thắng.

Nếu đến lượt một bên nhưng không còn nước đi hợp lệ nào (dù không bị chiếu), bên đó cũng bị xử thua — gọi là "khốn". Khác với cờ vua, đây không phải hòa cờ.

Luật thi đấu chính thức cấm một bên chiếu tướng liên tục không dứt hoặc đuổi bắt quân vô hạn để cầu hòa hoặc ép đối phương lặp thế. Ván cờ có thể hòa nếu cả hai bên đồng ý khi thế cờ không còn tiến triển, hoặc theo luật lặp nước của giải đấu.

Nếu không có quân nào đứng giữa hai Tướng trên cùng một đường dọc, hai Tướng coi như "nhìn thấy nhau trực tiếp" — thế cờ này không hợp lệ. Không bên nào được đi một nước khiến tình huống này xảy ra, kể cả khi nước đi đó có vẻ có lợi.

Đã hiểu luật — vào đấu với máy